Arkadaşlar tekrar merhaba. İlk iki makalemizle bitki akvaryumlarında yaşanan bazı sorunlara değinmeye çalışmıştık. Şimdi üzerinde duracağımız 3. makalemizde biraz daha başa dönerek bir bitki akvaryumunun kurulmasında ilk günden başlayarak nelere dikkat edilmesi gerektiğine, kurulmuş olan bu akvaryumumuzun idamesi için neler yapmamız gerektiğine değineceğiz.
İlk olarak bir anlam kargaşasını ortadan kaldırmak istiyorum. Bitki akvaryumu ve bitkili akvaryum. Bu iki kavram aynı anlamı taşımaz ve farklı uygulamalar gerektirir. Benim burada ve tüm diğer yazılarımda üzerinde durduğum kavram bitki akvaryumlarıdır. Bu akvaryumlar bol bitkili, bol ışıklı, gübre ve CO2 takviyeli akvaryumlardır. Bunlara aynı zamanda High-Tech akvaryumlar adı da verilebilir. Bu tür akvaryumlar kuruluma ilk başlangıç anından itibaren bazı özel uygulamalar ve uyulması gereken bazı kurallar gerektirir. Aşağıda kurulum aşamasında dikkat edilmesi gereken bu adımları sırasıyla belirtmeye çalıştım. Peki bu aşağıda sıraladığım adımlar neden bu sırayla. Örneğin bitki akvaryumları kurmayı düşünen arkadaşların pek çoğu bir akvaryumdan yada bir resimden etkilendiği için buna heves etmiştir ve kısmen de olsa bunu oluşturmaya çalışır. Ancak gerek teknik, gerek mali, gerek beceri ile ilgili olsun bu pratikte her zaman mümkün olmayabiliyor. Yada öyle yada böyle her açıdan projenize uygun bir akvaryum ve teçhizatı elde ediyorsunuz ancak bunu mekanınızda koyacak bir yer bulamıyorsunuz. Yada kurulum esnasında önceden hesaba katılmamış bir nedenden ötürü çıkmaza giriyorsunuz. İşte bu nedenlerden ötürü (inanın buna, yıllarca tecrübe ile bu olumsuzlukların hepsinin karşınıza çıkmış olma olasılığı %100dür diyebilirim) aşağıdaki gibi bir sıralamayı uygun görmekteyim. Öyle ya, önce mekanınıza en uygun gelecek, size ileride sorun çıkarmayacak ölçülerde bir akvaryum ile işe başlamalısınız. Buna karar vermenizin ardından ne yapmak istediğinize karar vermelisiniz. Nasıl bir dizayn olacak, o dizaynda ne tür bitki ve peyzaj unsurlarına ihtiyacınız olacak. O dizaynı tercih ederken elbette akvaryum ölçülerinize uyup uymayacağı da önemli. Ardından bu peyzaj için ne şekilde bir aydınlatma gerekecek, zemin nasıl hazırlanacak ve filtrasyon nasıl yapılacak. Her şey kaliteli bir filtre almakla olmuyor elbette. Tüm bunlar hazırlandıktan sonra akvaryuma nasıl yerleştirilecek. İşte bu donanımsal unsurların gerçekleştirilmesinin ardından artık iş bitkilere geliyor (işte ancak bu aşamada iş bitkilere geliyor). Bu aşamada neredeyse birkaç ciltlik kitap olabilecek bazı konuları çok kısa bir şekilde ele alacağız. Son adım olarak ise bu kurulmuş olan akvaryumun bakım gereksinimlerinin neler olabileceğine ve devamlılığının nasıl sağlanacağına değineceğiz.
Şimdi bu adımları sırasıyla detaylı bir şekilde ele alıp neticede bir kılavuz oluşturmaya çalışacağız. Çalışacağız dememin nedeni bu konuyu biraz daha katılımlı bir hale getirmek istemem. Bu konularda kendi bilgilerimi direk aktarmak yerine öncelikle konular hakkında madde madde ele alarak, sizlerin görüş ve önerilerinizi alıp, bunlar belli bir yoğunluğa ulaştıktan sonra kendi fikirlerimi de ekleyerek bir sonraki maddeye geçmek olacaktır. Daha sonra derlenen bu bilgiyi ilgili maddenin altına ekleyeceğim. (Birkan sen de duy. Bu konu çok uzun bir süre benim düzenlememe açık olmalı sonucu çıkıyor buradan) Bu şekilde bir süre sonra sizlerin de katılımıyla güzel bir çalışma ortaya çıkarabiliriz diye düşünüyorum.
ADIM ADIM BİTKİ AKVARYUMU KURULUMU
Konuyla ilgili iki bölüm açtım. Birinci bölümde bitki akvaryum kurulumunu ikinci bölümde ise idamesini ele alacağız.
Şimdi ilk bölüm olan adım adım bitki akvaryumu kurulumuna geçelim.
1. Uygun akvaryum ölçülerinin belirlenmesi• Bazı mesajlarda örnek akvaryum boyutları verilmiş, ancak bu kişiye özel uygulamalarda tamamen göz ardı edilebilecek bir durum diye düşünüyorum. Neticede aşağıda yer alan tüm maddelerin bir arada ele alınmasıyla herkes kendisine özel, istediği şartlara en uygun akvaryum ölçülerini ortaya çıkarabilecektir. Belli bir akvaryumu alıp ben bunu nasıl aydınlatabilirim, bunu nereye sığdırabilirim/uydurabilirim diye düşünmek yerine önce uygun akvaryum ölçülerini çıkarıp buradan hareketle akvaryumu kurmaya başlamak en doğrusu olacaktır.
• Tankın kurulacağı yer: Harici ısı ve ışık kaynaklarından etkilenmeyecek bir yer olmasının akvaryumu sadece kendi belirleyeceğimiz şartlarla kontrol altında tutabilmemiz açısından faydası aşikârdır. Bu şekilde bitkilerin fotosentez faaliyetlerinin düzenli bir şekilde gerçekleşmesi, bitkilerde farklı ışık kaynaklarına doğru yönelmelerin neticesinde ortaya çıkabilecek duruş bozukluklarının önüne geçilmesi sağlanmış olacaktır. Yer seçimindeki diğer dikkate alınması gereken faktörler arasında akvaryumun konulacağı zeminin akvaryum ebadına uygun sağlamlıkta olması gerektiğini, altına konacak sehpa/dolabın akvaryum ekipmanlarının tamamını kullanıma uygun şekilde barındırabilmesini, bakım işlemleri sırasında gerektiğinde akvaryum ebadına bağlı olarak yanlardan müdahale edebilme imkânının da mevcut olmasını, su değişimleri sırasında mümkün olan en az karışıklığa neden olacak bir uzaklıkta ve konumda olmasını, görsellik açısından önünün başka bir takım eşyalarla bloke edilmemesini sayabiliriz. Elbette bir ev yada ofiste bu şartların tamamının sağlanması her zaman mümkün olmayabilir. Ancak bunlardan en fazlasına olanak verecek bir konum sağlandığında bu bölgeye bütçeniz ve kafanızdaki tasarıma en uygun düşecek büyüklükte akvaryuma karar verebilirsiniz.
• Kullanılacak aydınlatma ekipmanı tercihi: Akvaryumu koyacağımız yerle ilgili sorunu aştığımıza göre şimdi ilk aşamada vermiş olduğumuz kararı akvaryumun boyunda ince bir ayarla netleştirelim. Bitki akvaryumlarımızda en önemli unsurlardan biri olan aydınlatma
http://www.bitkiliakvaryum.com/forum/index.php/topic,904.0.html konusunda zaten detaylı bir şekilde ele alınmıştı. Burada biraz daha farklı bir özelliğini ele alacağız. Lamba boylarını öyle seçmeliyiz ki akvaryumun tüm yüzeyi homojen bir şekilde aydınlansın ve kör noktalar kalmasın. Bu durumda lamba boylarını bilmemiz gerekiyor. Lamba boylarına her iki taraftan bağlantı için 5’er cm eklenmesi gerektiğini de unutmayalım. T5 lambalar 24W/55cm, 39W/85 cm yada 54W/115cm boylarında, T8 lambalar ise 15W/45cm, 18W/59cm, 25W/75cm, 36W/120cm yada 58W/150cm boylarında bulunmaktadır. Metal Halide lambalar kullanılacaksa 30cm yüksekliğe yerleştirildiğinde etkili aydınlatmayı 90cmlik bir yüzeye yayabildiği dikkate alınmalıdır. Ledle uygulanacak aydınlatma ise tamamen bölgesel olacağından burada sadece led sayıları artırılarak ayarlama yoluna gidilecektir.
• Ölçülerin seçilirken dekorasyon ve peyzaj olayının dikkate alınarak derinlik ve yüksekliğin belirlenmesi: Akvaryumların pek çoğunda görselliği öne çıkaran unsur kademelendirme, teraslama, kaya ve kütüklerin etkin kullanımı gibi yöntemlerle elde edilebiliyor. Çok özel peyzaj yetenekleriniz yoksa burada ne kadar genişlik (derinlik) fazla ise o kadar rahat ve yaratıcı olabilirsiniz. Genişliğin boş akvaryumda çok fazla görünmesi sizi yanıltmasın, neticede akvaryum dolduktan sonra gözün algıladığı derinlik gerçek derinliğin %60’ına düşecektir. Ancak derinlik 70cm ve yukarısına çıktığında suyun daha dar akvaryumlardaki kadar berrak görünmeyeceğini de ihmal etmeyiniz.
• Balık tercihi: Eğer akvaryumu nasıl kuracak olursanız olun kafanızda içinde besleyeceğiniz canlı türüyle ilgili bir ön fikriniz var ise buda ölçülerde belirleyici olacaktır. Neticede 60cm bir akvaryumda discus, melek beslemek ne kadar sorunlu ise 150cm bir akvaryumda sadece karides beslemek te o kadar sorunlu olacaktır.
• Akvaryuma ayrılacak vakit: İşte büyük akvaryumların tek dezavantajı. Bakım, su değişimleri, buda, vs… gibi konulara fazla ayıracak zamanınız yoksa yada biraz üşeniyorsanız bu durumda ölçüleri daha küçük tutmak daha uygun olacaktır.
• Maliyet faktörü: Ayağımızı yorganımıza göre uzatmak her konuda olduğu gibi hobilerimizde de geçerli. Ölçüleri büyüttüğümüz sürece kurulum ve idame maliyetlerimiz de aynı şekilde artış gösterecektir. Bu konuyla ilgili söylenecek fazla bir şey yok gibime geliyor. Herkes kendini bilir.
2. Bitki türlerine / akvaryum tarzına karar verilmesi• Bir üst maddede mekân, fikir ve bütçemize uygun bir akvaryumu edindik. Bu aşamada da bu akvaryumumuzu nasıl bir BİTKİ AKVARYUMU’na çevireceğimize karar vermek üzereyiz. Sanırım siz de ne yapılacağını bilmeden yola çıkılmasının yanlış olacağı konusunda hemfikirsinizdir. Bu açıdan 11 adımımız içinde bence en önemli adımımız bu olacaktır.
• Tarzın belirlenmesi: Bu adımda izleyebileceğimiz 3 metot var. Bunlardan ilki en yaygın uygulama olan belirli bir tasarımı örnek alıp benzerini yaratmaya çalışmak. Bunu hemen kötü anlamda kopya çekmek olarak ele almamak gerekir. Bu işi daha önce defalarca yapıp tecrübe kazanmış arkadaşlar dışında pek çok hobici gerek bitki türleri ve gerek peyzaj açısından yeterli birikime sahip olmadığından bu yöntem daha akla yatabilir. Bu şekilde hobici de tecrübe kazanıp kendi düzenlemeleriyle beraber kendi tarzını yaratabilecektir. İkincisi kendi dizaynınızı yaratmak. Doğaçlama olarak ta yapabileceğiniz yada bir kağıt üzerine deneme çizimleri ile bir şekil ortaya çıkarabileceğiniz bu yöntemde esas bitkileri ve temel peyzaj unsurlarını çok iyi tanımaktır. Iwagumi, Zen, Dutch, karma gibi pek çok yöntemi altın oran, karelere bölme gibi tekniklerle şekillendirip kendi manzaranızı belirleyebilirsiniz. Bu tarzların her biri ile ilgili olarak net üzerinden pek çok resme ve kaynağa ulaşmanız mümkündür. Son yol ise hoşunuza giden türleri akvaryumunuza yerleştirip gerisini zamana bırakmak. Bu yöntem de pek çok hobici tarafından uygulanan bir yöntem olsa da bunlar genellikle görsellikten uzak, ancak kişinin kendini geliştirmesi ve sisteme adapte olabilmesi açısından büyük önem taşır.
• Kullanılacak bitki türleri tercihi: İşte 2. adımın en önemli maddesi de bence bu. Aydınlatma, filtrasyon, zemin seçimi, gübre kullanımı gibi pek çok takip eden adım üzerinde de belirleyici etkisi olacaktır burada yapılacak tercihin. Başka bir akvaryumu örnek alarak kuruluma geçecek arkadaşlar için bitki seçimi belki sorun olmayacaktır ancak hem bu yöntem hem de diğer iki yöntemi tercih edecek arkadaşların kullanılacak bitki türlerini tercihinin ardından bu bitkilerle ilgili her türlü bilgiye de sahip olmaları büyük önem taşımaktadır. Bu bilgi sadece bitkilerin sağlıklı bir şekilde büyütülebilmesi için değil aynı zamanda akvaryumdaki konumlarının belirlenmesi açısından da büyük önem taşır. Örneğin aldığınızda küçük ve şirin gözüken bir Echinodorus türünü çok beğenerek akvaryumun en önüne dikebilirsiniz. Ancak 1-2 ay sonra bir deve dönüştüğünde ne yapacağınızı bilemeyebilirsiniz. Akvaryumda bitkilerin yerlerini sık değiştirmek de bitki sağlığı ve akvaryumun dengesi açısından çok büyük bir sorun olacaktır. Yan yana diktiğiniz iki bitkiden birinin fazla büyüyerek diğerinin alanını da istila etmeye başlaması yada onu gölgede bırakması/boğması da hep bu aşamalarda yapılan hatalardan kaynaklanmaktadır. Bir bitkiyi sadece beğendiğiniz için akvaryuma koymak istemeniz yanlış bir davranış olacaktır. Pek çok türü barındırmak yerine akvaryumunuzda sağladığınız şartlara uyum gösterebilecek, bir arada gelişebilecek türleri seçmeniz en doğrusu olacaktır. Bitkinin pek çoğunuza zor gelen orijinal isimlerini bilmek burada bir avantaj sağlayacaktır. Bitki adını yazarak netten yapacağınız görsel aramalarda aynı bitkinin farklı ortamlarda pek çok resmini görebilir, ne şekilde kullanabileceğinize karar verebilirsiniz. Sadece bu bitki tercihi tek başına bir kitap olabilecek kadar geniş bir konu olmasına rağmen burada ana hatlarını ortaya koymaya çalıştık. Ortaya çıkan tek sonuç ise kullanacağınız bitkiler her ne olursa olsun hakkında edinebildiğiniz her türlü bilgiye (gelişim ihtiyaçları, gelişim paterni, akvaryuma konulabilecekleri konumlar, çoğaltma/budama şekli gibi) ulaşmaya çalışın.
• Balık tercihi: Akvaryumda barındıracağınız balıklar da genellikle bitki türlerinin seçiminde önemli rol oynarlar. Pek çok balık türü bitkileri tırtıklamayı severler. Ana besin grubu sadece bitki olan balıklar da vardır. Ayrıca ebatlarından dolayı bitkilere zarar verebilecek balıklar da olduğunu unutmamak gerekir.
• Akvaryuma ayrılacak vakit: Düşünülmesi gereken bir başka konu da bu. İçinde yüzlerce stem bitkinin yer aldığı bir akvaryumda haftalık bakım süreniz birkaç saat sürebilecekken, crypto, echinodorus gibi türlerin olduğu bir akvaryum sadece birkaç dakika sürebilir.
• Acelecilik: Bu aşamada en sık yapılan hatalardan biri bir şeye karar verir vermez hemen harekete geçmektir. Bitkileri diktim güzel görünsün hemen gibi bir yaklaşım pek doğru olmaz. Dikilen bitkilerin kendilerini düzeltip yapraklarını açmaları 2-3 gün sürebilir sadece. Oluşturduğunuz kurulumun ardından hedeflediğiniz görüme ulaşmak düzenli bakım kurallarının hepsini uyguladığınız halde 2-3 ay gibi bir zaman alabilir. Bitki akvaryumu bir sabır işidir.
3. Arka fon uygulaması• Bir üst maddede mekân, fikir ve bütçemize uygun bir akvaryumu edinip nasıl bir peyzaja sahip olacağına karar vermeye çalıştık. Bu aşamada da bu akvaryumumuzun arka fonunun nasıl uygulanacağına karar vereceğiz. Bu adımın bu şekilde başlarda olmasının en büyük nedeni kurulu akvaryumlarda arka fon ile uğraşmanın boş akvaryuma göre daha zor olmasıdır. Dolayısıyla akvaryumu doldurmadan önce daha boş iken arka fonumuza karar verip yerleştirmemiz uygun olacaktır.
• Öncelikle arka fonun görünürlüğü üzerinde durmak gerekir. 2. adımda belirlediğimiz peyzaj tarzına göre yapılmış bir akvaryumda arka fonun ne kadar bir kısmının görüneceği, burada nasıl bir fon kullanılırsak mevcut peyzaja bir tezat oluşturmadan, görüntüye bir bütünlük kazandırabileceğine karar vermeliyiz. Kuracağımız akvaryum çok yoğun bitkili olacaksa, arka duvarın görünmesini büyük ölçüde etkileyecekse, kompozisyona uygun renkte düz fonlar, üçgen, alçak, zen, iwagumi yada benzeri bir kompozisyonla arka duvarında büyük bir bölümü görünebilecek bir kompozisyonda ise üç boyutlu strafor, taş vb. malzemelerden yapılmış fonlar kullanabiliriz. Örneğin 3D fonlar kullanılması düşünüldüğünde yüksek maliyetleri nedeniyle büyük bir kısmı görünür kalacaksa tercih edilmelidir. Arka camı dışarıdan boyamak da bir çözüm ama uzun vadede aynı renk sıkıcı olabilir ve tekrar değiştirme şansınız da olmayabilir. Düz fon kullanımında ise pek çok fikir var. Ancak genel kanı sanırım küçük akvaryumlarda açık renk fonların, büyük akvaryumlarda ise siyah fonların tercih edilmesi şeklinde. Açık renk, özellikle de beyaz renk arka fonlar için sudaki serbest partikül ve tortularla, camlarda oluşabilecek alglerin çok daha belirgin olacağını hatırlatmak isterim. Burada kullanılacak fonlarda düz renk poster kullanıp yanlardan bantlarla tutturmak yada tabelacıların kullandığı ve daha dayanıklı olan tüm cama yapışan folyoların kullanılması düşünülebilir. Ancak folyo kullanımında yüzeye tam yapışmanın, hava boşluğu ve kat izlerinin olmaması gerektiğine dikkat etmek gerekir. Bunun için önceden yüzeyi köpükle/suyla iyice ıslatmak işi kolaylaştıracaktır. Bir başka alternatif olarak mukavva, hasır, farklı duvar kâğıtları (örneğin duvar, tuğla desenli) gibi malzemeler de kullanılabilir. Son zamanlarda kullanılan bir başka yöntem ise açık renk arka fonu camdan biraz açık tutarak alttan farklı renklerde verilebilecek ışıklarla değişik görünümler elde edilebilmesidir. Bu şekilde oldukça çarpıcı görünümlere sahip yarışma akvaryumları ortaya çıkarılabiliyor.
• Yapabileceğiniz bir başka uygulama ise kendi çektiğiniz yada netten bulduğunuz bir resmi kullanmanızdır. Resim uygulamasında ise öncelikle kullanılacak resmin yüksek çözünürlüklü olması gerekir, böylece büyük kâğıda basıldığında resim bozulmayacaktır. İstenilen her resim (kaya, ağaç, bitki) tonlarıyla bir tezat oluşturmadığı yada ilgisiz bir obje içermediği sürece kullanılabilir. Burada baskıyı kendinizin yapması yerine herhangi bir baskı merkezinde dış cephe malzemelerine dijital baskı yaptırmanız daha uzun ömürlü ve net bir çözüm sağlayacaktır.
• Kullanılacak bitki türleri tercihi: Koyu renk bitkilerden oluşan ve daha az ışıklandırmalı bir akvaryumda açık renk, yüksek ışıklandırmalı ve parlak yeşil, ince yapraklı yada kırmızı renklerde bitkilerin yoğun olduğu akvaryumlarda ise koyu renklerin kullanılması daha iyi kontrast elde etmenizi sağlayacaktır.
• Balık tercihi: Bu konu çok önemli bir unsur olmasa da siyah zemin ve fona sahip bir akvaryumda black molly balığının pek te iyi bir görünüm vermeyeceğini de düşünmek gerekir.
• Fotoğraflama: Fotoğraflamada sorun çıkarmaması açısından mümkün olduğunca parlak olmayan, mat/yarı mat arka fon kullanılması uygun olacaktır.
4. Aydınlatma seçim ve uygulaması• Bitki akvaryumlarının oluşturulmasında en zor adımlardan biri olmasına rağmen aydınlatmanın adımlarımız arasında 4. sırada yer alması yadırganmamalıdır. Öncelikle ne yapmamız gerektiğini tam olarak belirledikten sonra aydınlatma gibi maliyetli ve zahmetli bir aşamaya geçilmesi gerekir. Bu aşamaya kadar nasıl bir akvaryum kuracağımızı kesin olarak kararlaştırdığımıza göre artık bu kuruluma uygun aydınlatmaya karar vermeye ve bunu uygulamaya geldi sıra.
• 100*40*50 bir akvaryumuma uygun ışıklandırma nasıl olabilir diye sormak yerine 100*40*50 akvaryumumda bakmak istediğim şu tür bitkileri içeren bir kurulum için ışıklandırmayı nasıl sağlayabilirim diye sormak daha doğru olacaktır. Yukarıda da değindiğim gibi uygulanacak tarz ve peyzaj belli olduğuna göre artık bakılacak bitkiler hakkında bulunulabilecek her türlü bilgiye ulaşmak en doğrusu olacaktır. Bitki türleri hakkında bilgi araştırılırken karşınıza genellikle bir aralık çıkacaktır. Orta-yüksek gibi. Burada amaç hızlı gelişim, doğru renklenme ve yaprak şekli gibi olacaksa her zaman o aralığın yüksek ucunu sağlamanız gerekecektir. Bu konuda en basit kural olarak yeşil dışında renkteki bitkilerin, iğne yapraklı bitkilerin ve boy olara tabana çok yakın olan bitkilerin %99 gibi bir genellemeyle en fazla miktarda ışığa (yüksek ve parlak) ihtiyaç duyacak olan bitkiler olduğunu unutmamak gerekir. Genellikle düşük ışık seviyeleri 0,4 w/lt, orta ışık seviyeleri 0,4-0,8 w/lt, yüksek ışık seviyeleri 0,8-1,2 w/lt, parlak ışık seviyeleri ise +1,2 w/lt olarak düşünülebilir. Bu temel bilgi ve üzerine katacağınız araştırmalar neticesinde (
http://www.bitkiliakvaryum.com/forum/index.php/topic,904.0.html) kurmayı planladığınız akvaryum için ne güçte bir aydınlatmaya ihtiyacınız olduğuna karar verebileceksiniz.
• Aydınlatmaya da karar verdiğimize göre şimdi bunu akvaryumun üzerine yerleştirmeye geliyor sıra. Bu aydınlatmayı sağlarken hobicilerin büyük kısmı beceri ve imkânlar doğrultusunda DIY-Kendi yapımları çözümlere yönelmektedirler. Standart akvaryum kapakları asla bitki akvaryumuna (bazı bitki türleri dışında) yeterli gelmeyecektir. Bunlara alternatif olarak son zamanlarda piyasalarda büyük çeşitlilik ve ölçülerde hazır armatürler de bulunmaktadır. Sık karşılaşılan sorunlardan birisi ise aydınlatma ile taban arasındaki mesafede karşımıza çıkıyor. Aydınlatmanın su yüzeyine olan mesafesi ışığın havada kaybedeceği gücün suda kaybedeceği gücün yanında tamamen göz ardı edilebilecek oranda olması nedeniyle çok önem taşımaz. Ancak su yüksekliği dikkate alınması gereken bir konudur. Flüoresan aydınlatma en fazla 45cm mesafede etkili aydınlatma yapabilecektir. Daha yüksek kurulumlarda MH lambalar yada kaliteli reflektörlere sahip daha fazla sayıda flo tüpler neredeyse tek çözüm olarak kalmaktadır. Flüoresan aydınlatmada T5-HO lambalar T8 lambalara göre çeşitlilik/maliyet/güç gibi pek çok konuda artık daha fazla tercih nedeni olmaktadır. Son zamanlarda adından bahsettirmeye başlayan bir başka tercih led aydınlatma ise yüksek kurulum ancak son derece düşük işletme maliyeti ile dikkat çekmektedir.
• Konu lamba sığdırmak, kapak tasarlamak, hesap/kitap olduğunda önce flo türlerini iyi bilmekle işe başlayabiliriz. T5 lambalar 24W/55cm, 39W/85 cm yada 54W/115cm boylarında, T8 lambalar ise 15W/45cm, 18W/59cm, 25W/75cm, 30W/90cm, 36W/120cm yada 58W/150cm boylarında bulunmaktadır. Metal Halide lambalar kullanılacaksa 30cm yüksekliğe yerleştirildiğinde etkili aydınlatmayı 90cmlik bir yüzeye yayabildiği dikkate alınmalıdır. Ledle uygulanacak aydınlatma ise tamamen bölgesel olacağından burada sadece led sayıları artırılarak ayarlama yoluna gidilecektir. Burada bahsettiğimiz ışık düzeneklerinin çok yüksek aydınlatma gerçekleştirdiğini unutmamak gerekir. Kapağın iyi izole edilmesi gerekir ki dışarıya ortamı rahatsız edici miktarlarda ışık yayılmasın. Bu izolasyonu gerçekleştirirken fan yada soğutucu gibi uygulamalarla akvaryumun üzerinde kalacak olan ısının da uzaklaştırılması/dağıtılması gerekeceği açıktır.
• Kullanılacak bitki/balık/ölçü türleri tercihi: Bu maddede bu ve daha önceki konulara da atıfta bulunmakta bir kez daha fayda görüyorum. Neticede biraz araştırarak birbirlerine uygun olmayan balık ve bitki türleri, sizin verebileceğiniz ışıklandırmaya uygun olmayan balık ve akvaryum dizaynları, dizaynınıza uygun olup akvaryum ölçülerinizin karşılayamayacağı aydınlatma ihtiyaçları ile karşılaşabilirsiniz. Bu tür konuları her zaman işe koyulmadan önce iyice düşünüp kararlaştırmak gerektiğini göz ardı etmeyelim lütfen.
5. Zemin seçim ve uygulaması6. CO2 tertibatı
7. Filtrasyon tertibatı
8. Kaba dekor (Kaya/Kütük) uygulaması
9. Akvaryuma su basılması
10. Bitkilendirmeye başlangıç
11. Akvaryumu idame rejiminin belirlenmesi
