Her akvaryum ve bitkili akvaryum sahibinin aklına öncelikle hobiye başlarken, ardından yıllar sonra bile ara sıra su değişimi hakkında sorular takılır. Bu yazıda akvaryum su değişimleriyle ilgili akla ilk etapta gelen bazı noktalar açıklanmaya çalışıldı. Sağlıklı bir bitkili akvaryum için;

.

• Balık yoğunluğunuza ve filtrasyonunuza göre(akvaryum boyutunuza göre değil) her 1-2 haftada bir kez suyunuzun %30-50′sini değiştirin. Bu oran suyunuzdaki toksinleri ve fazla gübre kalıntılarını gidermek için iyi bir orandır.
• Asla suyunuzun temizliği için filtrelere güvenmeyin.  Filtreler gübre fazlalarını ve toksinlerini yok etmezler, sadece belli bir yerde toplarlar, bu da işinizi kolaylaştırır fakat filtreler birçok şeyi toplamaktan da acizdirler.

.

• Akvaryuma temizlikten sonra ekleyeceğiniz suyun giden suyla benzer değerlerde, özellikle aynı sıcaklıkta olmasına dikkat edin. Farklı sıcaklıktaki su balıklarda ekstra strese yol açacaktır, hatta belli fark değerleri ani ölümlere yol açabilir.
• Eğer musluk suyu kullanıyorsanız klor ve kloramini yok edecek bir su düzenleyici(sera aqutan…) kullanmayı unutmayın. Bu maddeler yok edilmezse balık ve bitkilerinizin ölümüne bile yol açabilir. Su düzenleyiciler aynı zamanda bakır gibi zararlı birçok ağır metali de zararsız hale getirir.

.

• İlaç kullanımlarından sonra, yeni bir dizayn yaparken kum çalkalandığında, gübreler dahil herhangi bir maddeyi kazara aşırı kullandığınızda su değişimi yapmaktan çekinmeyin. Su değişimleri akvaryumunuzun ‘reset’ düğmesidir. Birçok sorunu da su değişimleri sayesinde çözebilirsiniz. Su değişimleri kontrollü yapıldığında olumsuz sonuçlarla karşılaşılma ihtimali çok düşüktür.
• %50 oranını su değişimlerinde aşmayın. Bu oran sadece amonyak patlaması ve aşırı doz katkı kullanımı gibi özel durumlarda aşılabilir. Böyle durumlarda da balıklara ve biyolojik döngüye en az zararı verebilmek için eklenen suyun pH, sıcaklık… değerlerinin çok yakın olmasına özellikle hassasiyet gösterilmelidir.

.

Kaynak: http://www.aquatic-eden.com/2007/03/dos-and-donts-of-water-changes-in.html

Hazırlayan: Birkan Tatar

Bitkili akvaryum için kolları yeni sıvamış bir çok akvaristin CO2 hakkında kafasıan takılan sorular oluyor genelde. Bu nedenle aklıma geldiğince akvaryum için CO2 kullanımı konusunda kafalara takılanları açıklamak istedim.

Neden CO2 sistemi kuruyoruz ?

Bitkiler yaşamlarını idame ettirebilmek için CO2, Su, ışık ve gübrelerin içerdiği besinlere ihtiyaç duyarlar. Balıkların ürettiği CO2 eğer çok çok az bitkiniz yoksa genel oalrak oldukça yetersiz kalır. Bu nedenle CO2 sistemleri kullanıyoruz, bol ve sağlıklı bitkili bir akvaryuma sahip olabilmek için.

.

Akvaryumuma nasıl CO2 sağlayabilirim ?

Yaygın olan üç yol var; ilki ve en yaygını mayalı karbondioksit sistemi kurmak, bazı markaların karbondioksit tabletlerini çeşitli aparatlarla birlikte kullanmak ve tüplü sistemler kullanmak. Başka yollarda var elbette ama en ulaşılabilir yöntemler bunlar. İlk ikisi daha küçük kapasiteli tanklar için, tüplü sistemlerse daha profesyonel ve stabil, daha büyük, yoğun bitkili ve hassas akvaryumlar için. Mayalı sistem çoğu zaman yeterli olmakta. Yapılışını Kendin Yap bölümümüzde bulabilirsiniz.

.

Balıklarım CO2 yüzünden ölebilir mi?

Başta karbondioksit artınca oksijen azalıyormuş gibi bir kanıya kapılınabiliyor ama bu yanlış. İki gazın çözünürlüğü birbirinden bağımsız. CO2 ancak aşırı düeye gelip ani pH değişimleri yaşatırsa balıklarınız için öldürücü olabilir. Yine de geceleri CO2 vermemek çok daha sağlıklı. Ancak bu mayalı sistemlerde ne yazık ki imkansız.

.

Akvaryumumun CO2 düzeyini nasıl anlayabilirim?

Akvaryumunuza düzenli CO2 verip bunu uygun bir reaktörle çözüyorsanız genelde düşük CO2 düzeyiyle karşılaşmazsınız. CO2 düzeyini pH ve KH testleri aracılığıyla veya daha pratik olarak piyasada satılan CO2 test kitleriyle ölçebilirsiniz.

.

Reaktör ya da difüzör nedir ?

CO2 gazını akvaryuma direk verdiğinizde baloncuklar akvaryum yüzeyine çıkarak saliseler içinde havaya karışır. Gazı suda çözebilmek için yüzey alanının genişlemesini ve suda daha uzun süre bulunmasını, mümkünse basınca maruz kalmasını sağlamalısınız. Bunu da reaktörlerle sağlarız. Forumda ve Kendin Yap bölümünde daha fazla bilgi bulmak mümkün. Reaktör kullanmak yerine iç filtrenizin hava emiş borusu yerine gaz çıkışını bağlamak da çoğu akvaryum için yeterli bir çözüm olabilmektedir.

Birkan Tatar

Belki akvaryumunda bitki beslemeye yeni başlamış bir çok kişi için akılları kurcalayan bir sorudur bu: Bitkilerim neden büyümüyor ? Akvaryum Bitkilerinizin büyümemesinin birkaç sebebi olabilir. Ben aklıma gelenleri saymaya çalıştım:

1-Adaptasyon Süresi:

Diyelim ki yeni veya eski kurulmuş bir akvaryumunuz var ve bunu bitkilerle daha doğal ve güzel bir görünüme sokmak istediniz. Hemen gidip akvaryumunuzu bitkilerle doldurdunuz ancak bitkiler bırakın üremeyi eğik olan dallarını bile doğrultmuyor. Elbette hemen endişeye kapılmamak gerekir. Bitkiler de yeni girdiği ortama alışmak için belli bir zaman dilimine ihtiyaç duyarlar. Onları kendi hallerine bırakıp akvaryumunuza ayak uydurmasını beklemeniz gerekmektedir. Bu adaptasyon süresi bitki türüne göre değişmekle birlikte birkaç haftayı bulabilir.

2-Dikildiği yer:

Bitkilerinizin akvaryumdaki yeri büyük önem taşır. Eğer bitkinize uygun bir yer değilse ya büyümesi yaaşlayacak ya da bir süre sonra ölecektir. Bitkiniz akıntısı olan bir yere ekilmemelidir. Hafif bir sirkülasyon elbette faydalıdır ama bu bitkiyi sürekli oynatacak kadar büyük olmamalıdır. Ayrıca bitkinizin ısıtıcı ve hava taşlarına yakın olması da olumsuz sonuçlar doğurabilir. Bitkileriniz eğer ışığa az ihtiyaç duyan ve yavaş büyüyen türler değilse gölge ve az ışık alan yerlerde kalmamasına da dikkat etmemelisiniz. Bunun dışında bitkilerinizi söküp sürekli yerini değiştirmek, olağan durumlarına karışmak oldukça zararlıdır. Bitkiyi bir kere diktiğiniz yeri mümkünse hiç değiştirmemeye çalışın.

3-Aydınlatma:

Bitkilerinizin fotosentez yapabilmesi yani kısaca yaşaması için ışık şarttır. Bazı şeylerden taviz verilebilir ama ışıktan asla ! Aydınlatması olmayan bir akvaryumda bitki beslemek imkansızdır diyebiliriz. Tabii ki aydınlatma akvaryumcuda aydınlatma adıyla satılmıyor. Bir çok türü var ve uygun sistemi uygun güçte seçmeniz gerekiyor. Mesela akvaryumunuz aydınlatılıyor olabilir ama yetersizse bol ışık isteyen türleri kesinlikle yaşatamazsınız. Beyaz ışık veren(daylight), grolüx ve tatlısu akvaryumlarına uygun her floresanı bitki beslemeye uygun sayabiliriz. Mavi ışık veren floresanlar ise tatlısu akvaryumlarına uygun değildir ve kullanılmaması gerekir. En basit yöntemle bitki besleyebilmek için aydınlatmanız 0.5watt/litre değerinin üstünde olmalıdır. Diyelim ki 30lt bir akvaryumunuz var. Bitki beslemek için bu akvaryuma bir adet 18 wattlık floresan takarak uygun aydınlatma sağlanabilir. Ya da 140 litre bir akvaryumunuz varsa en az 2 adet 36watt floresan takmalısınız. Elbette floresanlardan başka seçenekler de var ancak çok büyük akvaryumlar söz konusu olmadığında en iyi seçenek floresanlardır. Yetersiz aydınlatma altında bitkiler zayıflar ve yavaş yavaş ölmeye başlar.

4-Karbondioksit:

Bitkiler için ışık neyse karbondioksit de odur diyebiliriz. Çünkü bitkiler Işık ve karbondioksit kullanarak fotosentez yaparlar. Yani akvaryumunuzda onlarca floresan olsa bile CO2 olmadan hiç bir faydası olmayacaktır. CO2 akvaryumumuza balıklar yoluyla aktarılır. Balıklar solunumları sonucu oluşan karbondioksiti suya verirler ancak bu bitkiler için oldukça yetersizdir. O nedenle sağlıklı bir bitkili akvaryum için dışardan karbondioksit takviyesine başvururuz. Büyük ve bol bitkili akvaryumlar için genelde tüplü karbondioksit sistemleri kullanılır ama 100lt’nin altında veya biraz üstündeki hacme sahip akvaryumlar için mayalı karbondioksit sistemi yeterlidir ve tamamen evdeki malzemelerle yapılabiliyor. Sitemizin ‘Kendin Yap’ bölümüne bakabilirsiniz.

5-Gübre:

Bitkiler yaşamak, büyümek ve fotosentez yapabilmek için çeşitli maddelere de ihtiyaç duyarlar. Bunların bir kısmı akvaryuma eklediğimiz su ile, bir kısmı balıkların atıkları ile bir kısmı da gübreler ile eklenir. Eğer gereken maddelerin bir veya bir kaçında eksiklik olursa bitkiler sağlıksızlaşmaya başlar. Bu nedenle akvaryumlar için özel üretilmiş bitki gübrelerinden kullanmanız gerekmektedir. Eğer kullanmazsanız bitkileriniz gelişemez ve üreyemez. Akvaryumunuza zaman zaman maden suyu eklemek de fayda sağlaaycaktır.

Bitki akvaryumlarında CO2 bitkilerin fotosentez yapabilmesi için kullanılır. Su bitkileri de kara bitkileri gibi CO2 kullanarak fotosentez yapar ancak havadaki zengin CO2 imkanı akvaryumlarımızda yoktur.

Sudan çok kolay uçabilen bu gaz balıklar aracılığıyla yoğun bitkili akvaryumlarda kesinlikle yeterli ölçülerde verilmez. Bu nedenle bitkilerimizin beslenebilmesi ve sağlıklı büyüyebilmesi için akvaryumlarımıza Co2 veririz. CO2 vermeninin yollarından biri de Mayalı sistem kullanarak bir şişede eritilmiş bira mayası, şeker ve su karışımından çıkan gazı akvaryumda gaz çözmek için yaptığımız reaktöre vermektir. Reaktörleri de evde ufak şişeler ve kuş sulukları ile yapabiliriz. Reaktör kullanmadan suya gazın direk verilmesi çözünmeden uçmasına sebep olur.

Birkan TATAR

Sıfırdan başlayarak, yeni bir bitkili akvaryum kurulumu için kapsamlı bir araştırma yaptım.  Çok çarpıcı bilgiler edindim, bu bilgiler bir amatörün bitkili akvaryumda başarılı olabilmesi için gerekli olan bilgilerin bir çoğunu içermektedir. Kısaca madde madde açıklayalım.

1-Akvaryumun önemli özellikleri:
Yeni başlayanlar için kendilerine en uygun olan akvaryumu kurarken yükseklik 55 cm yi geçmemeli, en ideal ölçü ise 40-50 cm dir.  Genişlik ise en az 40 cm olmalıdır. Uzunluk ta ise kullanılacak aydınlatma armatürlerinin uzunluklarıda göz önüne alınarak seçim yapılır

2-Taban da kullanılacak malzemeler:
Bir çok farklı taban malzemesi, bitkili akvaryumlarda başarılı sonuçlar alınmasına olanak veriyor. Bunları kısaca açıklayalım.BAŞLICA MALZEMELER: dere kumu, lavalit (lav kayası), turba, torf (bitki toprağı)kurutulmuş  kil küpleri (1cm ye 1cm) balçık, substrat,perlit,aquaclay,  floredepot, peat, ve birçok ticari markanın farklı isimlerde piyasaya sunduğu ürünler.

3-Akvaryum ekipmanları:
filitre—– tercihen dış filitre—— su hacmini 1saatte en az üçkez  devridaim yapmalıdır.   (kesinlikle karbon kullanılmamalıdır)
ısıtıcı—– suyu uygun su sıcaklığına getirecek, tercihen 24-26 derece sıcaklığını sabitlemeye yetecek güçte
derece———————
karbondioksit üreteci   ve yardımcı elemanları—-reaktör,  kabarcık sayacı
ışıklandırma tertibatı——- minimum litre başına.0,5 watt olacak şekilde düzenlenmelidir.
karantina tankı——–kesinlikle şarttır çünkü bitkili akvaryumlarda kimyasal madde kullanmak son derece sakıncalıdır.
test kitleri——-ph–gh ve mineral ölçüm setleri.
bitki makası
bitki tutacağı
dekorasyon malzemeleri——— taş, kaya, kütük, kök     özellikle dekorasyon malzemelerini salınım yapmayanlarını tercih edin.

ZEMİN  KURULUMU

Zemin kurulumunda önce hangi malzemeleri kullanacağımıza karar vermeli ve kurulumu ona göre yapmalıyız. Zemin hazırlandıktan sonra, yavaş yavaş akvaryumun suyu yarıya kadar doldurulur, bundan sonra akvaryuma koyacağımız, filitre,ısıtıcı, derece,co2 sistemi dekorasyon malzemeleri ve akvaryuma koyacağımız bitkiler dikilerek  suyun geri kalanı doldurulur.

BİTKİ SEÇİMİ VE DİKİMİ

İlk etapta bakımı kolay ve kolayca büyüyen bitkileri tercih etmelisiniz. (Egeria Densa,  Cabomba,Echindorus Amazonicus, Echindorus Tenellus, Karvalahti Demersum, Hygrophila Polysperma , Anubias ın bir çok türü, Crinum Thanium, cCrdamin Lyrata, Ludviga Repens v.b

Bitki dikimi yapılırken önce arka plan bitkisi dediğimiz türler Egeria Densa, Cabomba,Ludviga Repens, Crinum Thanium, Cardamin Lyrata gibi kolayca büyüyerek akvaryumun arka kısmını kaplayacak bitkiler dikilir. Varsa aralara koyacağımız dekorasyon malzemeleri(kök, kaya,kütük) ve diğer malzemeler koyulduktan sonra, orta plan bitkileri denilen bitkiler bu dekorasyon malzemelerinin aralarına dğıtılarak dikilir. Dikim yapılırken, bu bitkilerin geniş bir alana ihtiyacı olup olmadığı göz önüne alınmalıdır. Daha sonra da ön plan bitkisi dediğimiz ve kısa boylu bitkiler dikilerek dikim işi tamamlanır.

Bundan sonra biyolojik oluşumu başlatacak, bakteri kültürleri ilave edilerek  sistem faaliyete geçirilir. Bu aşamada 1-2 gün ışıklandırma sistemi ve co2 sistemi çalıştırılmamalıdır.

AKVARYUMA BALIK KOYULMASI

Akvaryuma balık koymak için, ortalama 15-30 gün beklenmelidir, bundan sonra yavaş yavaş gün aşırı balık ilaveleri yapılmaya başlanmalıdır.

Balık seçimi yapılırken bitkilerle uyumlu olup olmadığıda iyice araştırılmalıdır. Yoksa güzelim bitkileriniz tarımar edilebilir, yada afiyetle mideye indirilebilirler.

1-Alacağımız bitkinin, akvaryumunzdaki su şartlarına uyup uymayacağını araştırın.( BU ARAŞTIRMA EN TEMEL ARAŞTIRMADIR)
2-Alacağınız bitkinin, akvaryumunuzun boyutlarına uyup uymadığını araştırın.
3-Mümkün olduğunca aynı habitat bitkilerini almaya gayret gösterin.
4-Akvaryumunuzun hangi bölümüne dikeceğinize karar vererek, oraya uygun bitkiler alın.
5-Baz bitkiler çok özel şartlar ister bu şartları sağlayabileceğinize inandığınız bitkileri alabilirsiniz.(YOKSA PARANIZI BOŞA GİDER.)
6-Mümkün olduğunca akvaryumlarda su içinde yetiştirilen bitkileri almaya özen gösterin…
7-Birçok bitki üreticisi daha kolay geliştirdiği için su bitkilerini su dışında ürettikleri için bu bitkileri almamaya gayret gösterin. (BU BİTKİLER AKVARYUMLARA KOLAYCA ADAPTE OLMAMAKTADIR.)
8-Akvaryumunuzda kullandığınız taban malzemesine uygun bitkiler almaya özen gösteriniz.
9-Beslediğiniz balık türlerine uygun bitkiler alınız.
10-Yeni başlıyorsanız mümkün olduğunca güzelliğine değilde, bakımı kolay olan bitkilere ağırlık veriniz.
11-Almadan önce almaya karar verdiğiniz bitkiler için araştırma yapınız.
12-Mutlaka güvendiğiniz bir yerden alınız.(NORMAL SAKSI BİTKİLERİNİ BİLE AKVARYUM BİTKİSİ DİYE SİZE SATABİLİRLER.)
13-Alacağınız bitkinin güzelliği değil, onu yaşatabilmenizin önemli olduğunu aklınızdan çıkarmamalısınız.
14-Her bitkinin azda olsa bazı özel gereksinimleri olduğunu bilmelisiniz

Unutmamalıyız ki  bitkilerde balıklarımız gibi canlıdırlar, ve her biri kendine has bakım ister.  Aldığınız bitkiler hakkında, mutlaka detaylı bilgiler edinmeye çalışın. Biraz gayret ve araştırma ile, hayranlıkla seyrettiğimiz bitkili akvaryumlar gibi, akvaryumlara sahip olabilirsiniz.
” BAŞARI BAŞARACAĞIM DİYENLERİNDİR”

Nuri Üçüncü

.